Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

نقاشی

در فارسی، هنرهای تجسمی یا هنرهای بصری مجموعه ای از هنرهای معماری، نقاشی، پیکر تراشی و متفرعاتشان در نظر گرفته شده است. (مرزبان پرویز و معروف حیب، فرهنگ مصور هنرهای تجسمی (معماری، پیکره ساری، نقاشی) تهران: سروش، ۱۳۸۰، ص۳۷۸.) این تعریف در حقیقت معادل واژه ,Visual arts آمده است. واژه لاتین Visual arts را می‌توان به‌صورت‌های دیگر هم توصیف کرد. به‌عنوان نمونه می‌توان گفت که هنرهای تجسمی هنرهایی هستند که آثار قابل‌مشاهده با چشم را تولید می‌کنند. این تعریف طیف وسیعی از هنرها مانند: معماری، طراحی، نقاشی، گرافیک، خوشنویسی، مجسمه‌سازی، حکاکی (گراور)، ویترای، موزاییک و غیره را دربر می‌گیرد. ضمن اینکه، به این مجموعه باید هنرهای تجسمی مدرن یعنی عکاسی، انیمیشن و سینما را هم افزود.

جایگاه نقاشی در میان انواع هنرهای تجسمی

اهمیت نقاشی در میان انواع هنرهای تجسمی به آن جهت است که نقاشی از جمله هنرهای تجسمی قدیمی‌ است که از دیرباز دیوار غارها و سکونتگاه‌های ابتدایی را مزین نموده است. اهمیت نقاشی، به علت زبان بصری قابل‌فهم آن است که حتی قرن‌ها قبل از اختراع خط، در انتقال مفاهیم به خوبی ایفای نقش کرده است. ویژگی دیگر نقاشی این است که هنری است که در بین همه فرهنگ‌ها و در همه زمان‌ها وجود داشته است. تداوم تاریخی، گستردگی و تنوع آثاری که در گذر زمان حفظ شده و به‌دست ما رسیده است و همچنین ویژگی منحصربه‌فرد آن، که می‌تواند موضوع موردنظر نقاش را با روش واقعی و مجازی نشان دهد، باعث شده که از میان انواع هنرهای تجسمی، نقاشی برای تحلیل و بررسی برگزیده شود.

کارکردهای نقاشی

لازم به ذکر است که نقاشی به‌علت دارا بودن خصوصیات منحصربه‌فرد بصری در انتقال مفاهیم، همواره به‌عنوان ابزاری کارآمد برای تبلیغ، اطلاع‌رسانی یا روایتگری، عموماً تا پیش از دوران مدرن، هدف استفاده قرار گرفته است. با مروری گذرا بر تاریخ هنر، درمی‌یابیم که تعداد بی‌شماری از نقاشی‌های به‌جای‌مانده از دیرباز برای به‌تصویر کشیدن واقعیت خلق شده‌اند. قدیمی‌ترین نقاشی‌های به‌جای‌مانده که تا به امروز شناخته شده‌اند، مربوط به غار لاسکو در جنوب فرانسه هستند. به‌نظر بسیاری از متخصصان، این نقاشی‌ها قدیمی‌ترین آثار به‌جای‌مانده در اعصارند. نمونه‌های دیگر از این نوع نقاشی را می‌توان در گوشه های دیگر جهان نیز یافت.
فرضیه‌های گوناگونی برای تفسیر نقاشی‌های غار لاسکو ابراز شده‌اند، گروهی بر این باورند که این نقاشی‌ها جزئی از مراسم نمادین شکار هستند. عده‌ای دیگر، این نقاشی‌ها را نشانه‌ای از پاس‌داشت طبیعت می‌انگارند. هیچ جواب قطعی چرایی برای به وجود آمدن این نقاشی‌ها وجود ندارد اما آنچه مهم است نگاه واقع‌گرایانه انسان ماقبل تاریخ برای ثبت صحنه‌هایی است که بارها و بارها تجربه کرده است.
بنابر این، ثبت رویدادها یکی از مهم‌ترین کارکردهای نقاشی است که در همه دوران و در همه جوامع به شکل‌های گوناگون وجود داشته است. نقاشی‌هایی از قرون وسطی به‌جای‌مانده که به ثبت صحنه‌های مهم تاریخی یا حتی در بعضی مواقع به گوشه‌هایی از زندگی مردم عادی پرداخته‌اند.
همچنین هدف از تصویرگری رویدادهای این چنینی بازآفرینی یک روایت دینی به شکل تصویر و نوعی تاریخ‌نگاری است. از مطالعه آثار نقاشی این گونه بر می آید که تبلیغ، اطلاع‌رسانی و آموزش یکی دیگر از کار کردهای مهم نقاشی تا قبل از دوران مدرن است. در قرون وسطی که عامه مردم به‌علت ناآشنایی با خواندن و نوشتن نمی‌توانستند از منابع مکتوب بهره‌مند شوند، نقاشی تنها شبوۀ انتقال مفاهیم و آموزه‌های دینی بود، در ایران نیز خواندن و اجرای داستان‌های حماسی تعزیه همراه با پرده‌خوانی، نقاشی‌های موسوم به سبک قهوه‌خانه و نظایر آن نمونه‌هایی از کاربرد نقاشی بود که به واسطۀ علاقۀ قلبی و مذهبی جایگاه ویژه‌ای در بین عموم مردم از فقیر و غنی یافت. بدین ترتیب زیان تصویر، رنگ، نمادها و نشانه‌هایی که به واسطۀ تکرار، عناصر آشنایی برای آنان آن روز بودند، جایگزین کتاب‌ها و نوشته‌ها گردیدند. شخصیت‌های مهم دینی که در صحنه‌های مختلف بر دیوار کلیساها و نمازخانه‌ها نقش بسته بودند، به واسطۀ اشیاء نمادین و قراردادهای تصویری به‌راحتی برای انسان‌های آن دوره قابل‌شناسایی بودند.

نقاشی غارنشین‌ها
نقاشی غارنشین‌ها

کارکرد دیگر نقاشی که شاید از جمله کارکردهای رایج آن هم باشد کارکرد تزئینی آن است. نقاشی‌های دیواری زینت‌بخش کاخ‌ها، آرامگاه‌ها، اقامتگاه‌های موقت و دائم پادشاهان و افراد متمول بوده‌اند. هرچند فراوانی و تنوع نقاشی‌های دیواری به‌جای‌مانده در اروپا بیشتر از سایر نقاط است، اما درخور ذکر است که استفاده از نقاشی به‌عنوان عامل تزئین دیواره‌های بیرونی و درونی عمارت‌ها در همه جای دنیا و همه اعصار وجود دارد. البته باید به این نکته توجه داشت که در بعضی نقاط نقاشی‌ها تنها عامل تزئین نبودند و مقاصد دیگری از تصاویر نیز مدنظر بوده است. به‌عنوان نمونه می‌توان به نقاشی‌های مقبره‌ای مصر باستان اشاره کرد. در خصوص ابعاد و اندازه نقاشی‌های به‌جا‌مانده چه از دوران گذشته و تاکنون می‌توان با توجه به محل قرارگیری و کاربرد نقاشی‌ها به این نکته مهم پی برد. تعدادی که در ابعاد بزرگی بر روی دیوارها و در مکان های خصوصی و با عمومی کاخ‌ها، کنیها، مقابر و نظایر آن کار شده‌اند نقش را ملزم به هماهنگ‌شدن با ابعاد موجود می‌کرده این محدودیت در خصوص ابعاد و اندازه‌هایی که نقاشان در تابلوهای کوچک‌تر کار کرده‌اند وجود نداشته است. البته به‌صورت طبیعی امکانات مکان و سطوح بزرگ و کوچک، کاربردهای متصور از آن را نیز ایجاد کرده‌است. چنان که امروزه نیز ابعاد و کادرهای انتخاب شده برای نقاشی یکی از ملزومات اولیه برای شروع کار هنرمند می‌باشد. استفاده از کادرهای عمودی، افقی، مربع و سایر کادرها حاوی پیام‌های بصری ضمنی هستند که هنرمند می‌تواند از امکانات بالقوه آن در خلق و تأکید بر مفاهیم بشری موردنظر خود استفاده کند.
توجه به جزئیات، کمال گرایی افراطی و دقت در اجرا در نقاشی‌های داوینچی رافائل و کاراواجو مخصوصاً در موضوعات مذهبی هر کدام در ابعاد و تابلوهای به نسبه متوسط تا بزرگ انجام شده است که وفور فرم و رنگ و ترکیب بندی های پیچیده خانی خود را دارا می باشد. موضوعات در یک صحنه باز، با حضور همه عناصر و عوامل روایات و بدون حذف جزئیات نقاشی شده‌اند.
نقاشی‌های دوران رئالیسم به واقع‌گرایی به‌مثابه جزئی از یک تجربه نغلر کرد و در آثار هنرمندان خود از فضای گسترده و روایات و جزئیات به مقاطعی از زندگی روزمره پرداخت و شاید در ابعاد مشابه با تابلوهای متوسط قبل به موضوعات ساده‌تری با نقش‌آفرینان محدودتری پرداخت. روندی که پس از تحولات دوران مدرن و با مزان، ونگوگ و گوگن کلاً مقوله انتخاب موضوع، ابعاد و اندازه‌ها، تعدد فرم، رنگ‌بندی و تکنیک را متحول کرد و عرضه تعریفی نو از واقعیت و استفاده از ابعاد و کادر در نقاشی داد. سنت‌شکنی که منجر به نوآوری شده و انتظارات از پیش تعیین‌شده از قبل را دگرگون کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای دریافت مهمترین اخبار فراخوان‌های هنری در دنیا
لطفا ایمیل خود را وارد نمایید

شما همچنین می توانید وارد کانال تلگرام ما شده و از آخرین فراخوان‌های خارجی مطلع شوید
@cheetart
اطلاعاتم را ثبت کن