Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

عکاسی

عکاسی یکی از اشکال بی‌همتای بیان بصری است که رابطه چندانی با دیگر هنرهای تجسمی ندارد. عکاسی دارای ویژگی‌هایی است که صرفاً به همین هنر اختصاص دارد. این ویژگی‌ها که مهم‌ترین آن‌ها در زیر بررسی خواهد شد، امکانات و محدودیت‌های این هنر را مشخص می‌سازد.

صداقت و امانت

شاید بارزترین خصوصیت عکاسی صداقت و امانت آن باشد. آثار نقاشی که ساخته و پرداخته ذهن یا انعکاس واقعیت است، اغلب ناقص است. چه بسا آثاری که آفریده ذهن هستند، به کلی غیرواقعی باشند. لکن هر عکس در واقع گزارشی است زنده، که عکاس ناظر آن بوده است و نیز همین کیفیت است که هر عکس را متقاعد کننده‌تر از یک شرح هزار کلمه‌ای می‌سازد. هر قدر هم که برداشت عکاس از سوژه درون‌گرایانه یا تخیلی باشد باز هم بیننده عکس می‌پذیرد که ناظر وجهی از واقعیت است. هر چقدر هم که روش ۱۸ تکنیک عکاسی عکس‌برداری غیرعادی بوده باشد، باز هم بیننده عکس می‌داند که لنز دوربین نمی‌تواند از خود چیزی بسازد یا از چیزی که وجود خارجی نداشته است عکس بگیرد. حتى انحرافات پرسپکتیوی که زاییدۀ نزدیکی فوق العاده سوژه به دوربین و یا باز بودن زاویه دید دوربین است نیز گونه‌ای از بیان واقعیت به شمار می‌رود. این که بسیاری از آدم‌ها این‌گونه بیان واقعیت را غیرطبیعی تلقی می‌کنند، تنها نشان‌دهنده این حقیقت است که از درک چنین عکس‌هایی عاجزند. این اشکال با بسط دانش شخص در زمینۀ عکاسی به مرور برطرف می شود.

سرعت ضبط

قاعدتاً گرفتن یک عکس یا ضبط حادثه‌ای بر روی فیلم فقط کسری از ثانیه طول می‌کشد و این سرعت فوق‌العاده ضبط واقعیت، مزیت عمده‌ای است که عکاسی بر دیگر انواع واسطه‌های بیان هنری دارد. به عبارت دیگر دوربین موفق به ضبط حوادثی می‌شود که سایر وسایل ضبط به علت سرعت فوق‌العاده وقوع حادثه یا محدودیت‌های زمانی قادر به ضبط آن نیستند. در مدت زمانی که یک نقاش چیزی را طرح می‌کند، عکاس می‌تواند از سوژه‌ای ده‌ها عکس مختلف بگیرد و از بین همین عکس‌ها بهترینشان را انتخاب کند.

 

دقت ترسیم

از آنجا که دوربین ابزاری است دقیق، هر عکس واضحی نیز تصویر دقیقی است از واقعیت و شاید بتوان گفت که همین ارزشمندترین خصوصیت عکاسی است، زیرا یک عکس می‌تواند تصویری دقیق‌تر از آنچه با چشم می‌توان دید، در اختیار بیننده بگذارد. متأسفانه بعضی از عکاسان به این دقت و وضوح به سبب غیر طبیعی نمایاندن سوژه ارجی نمی‌گذارند و عده‌ای دیگر نیز ناآگاهانه سعی دارند با استفاده از تدابیر و فنون خاص از دقت و وضوح عکس به قصد هنری کردن آن بکاهند. البته در مقابل این عده، عکاسانی هم هستند که با استفاده آگاهانه از عامل دقت و وضوح، میزان گیرایی و تأثیر عکس را بالا می برند.

 

پنج عاملی که در تهیه عکس نقش اساسی دارند

برخلاف تصور عامه، تهیه هر عکس خوب فرایند نسبتاً پیچیده‌ای است که در آن پنج عامل عمده زیر دخالت دارند:

طبیعت سوژه، شخصیت و بینش عکاس، برداشت و طرز تلقی عکاس از سوژه، کارهای فنی عکس، بیننده عکس

از آنجا که پنج عامل مذکور لازم و ملزوم یکدیگرند، مشکل بتوان گفت که کدام یک مهم‌تر از دیگری است. عکاس ورزیده، پنج عامل فوق را به مثابه یک کل تفکیک‌ناپذیر تلقی کرده سعی می‌کند با تلفیق صحیح و متناسب آنها هماهنگی لازم را در عکس به وجود آورد.

 

طبیعت سوژه

می‌دانیم که عکاس در عکس‌برداری از سوژه‌های مختلف، مثلاً یک دختر، کهکشان، سوژه‌ای بی‌جان یا جاندار و… با مسائل متفاوتی روبه‌رو می‌شود.

یکی از طرق مناسب تشخیص و تحلیل این که از سوژه‌های مختلف چگونه عکس باید گرفت آن است که آنها را دسته‌بندی کنیم. اکثر سوژه‌های عکاسی را می‌توان به یکی از دو گروه زیر نسبت داد:

سوژه‌های ساکن (در درجه اول سوژه‌های بی‌جان) 

سوژه‌های متحرک (در درجه اول سوژه‌های جاندار)

 

سوژه‌های ساکن

خصوصیت مشترک سوژه‌های ساکن بی‌حرکت بودن آنهاست. این سوژه‌ها مادام که تحت تأثیر عاملی خارجی به حرکت در نیایند ساکن هستند. سوژه‌های زیر متعلق به این دسته‌اند:

گل‌ها، درختان، مناظر، مصنوعات دست بشر از قبیل ساختمان‌ها، ماشین آلات، آثار هنری و مدل‌هایی که در وضع معینی قرار داده شده‌اند.

عکاس هنگام عکس‌برداری از سوژه‌های ساکن، برای گرفتن بهترین عکس وقت کافی در اختیار دارد. بدیهی است که این مسأله هم روی برداشت عکاس از سوژه و هم روی تکنیک انتخابی او تأثیر می‌گذارد. عکاس می‌تواند با حوصله تمام، سوژه را از زوایای مختلف و در تحت تأثیر شرایط گوناگون مورد مطالعه و بررسی قرار داده به مسایل فنی توجه بیشتری نماید. به‌علاوه می‌تواند از دوربین‌های بزرگ‌تر و در نتیجه کندتر که برای عکاسی از سوژه‌های متحرک مناسب نبوده ولی در عوض از نظر فنی بر دوربین‌های کوچک‌تر برتری دارند استفاده کند.

 

رمز موفقیت در عکاسی از سوژه‌های ساکن را می‌توان در چند جمله زیر خلاصه کرد:

به طرف سوژه یورش نبرید؛ 

از این واقعیت که سوژه فرار نخواهد کرد حداکثر استفاده را بنمایید؛

آن را به دقت از زوایا و دیدگاه‌های مختلف ارزیابی نموده، پس از آن دکمه خلاص دوربین را فشار دهید؛ 

به خصوص به عوامل زیر: بافت و ساخت سوژه، جدایی و تمایز رنگ، زمینه و کمپوزیسیون سوژه، توجه نمایید. 

 

عکاسی
عکاسی

سوژه های متحرک

خصوصیت مشترک سوژه‌های متحرک، جنبش و تغییر شکل دایمی آنهاست، سوژه‌های زیر متعلق به این دسته‌اند:

آدم‌ها، جانوران، رویدادهای ورزشی، حوادث جنگی و اشیایی که در حال حرکتند.

سوژه های متحرک هیچگاه به یک حال باقی نمی‌مانند. به همین جهت همین که فرصت مناسب برای گرفتن عکس از دست رفت، در واقع برای همیشه از دست رفته است. هنگامی که هدف عکاس نمایش عصاره و روح وضع معینی است از آنجا که پیش‌بینی لحظه حساس برایش مقدور نیست؛ لذا باید پشت سر هم عکس بگیرد. نیز به همین دلیل است که یک خبرنگار عکاس ورزیده عکس زیادی می‌گیرد. برای عکاس حرفه‌ای آن‌چه اهمیت دارد، گرفتن یک عکس خوب است نه تعداد عکس‌ها. 

رمز موفقیت در عکاسی از سوژه‌های متحرک، داشتن آمادگی است. این آمادگی تا آنجا که به شخص مربوط می شود، نه تنها عبارت است از گوش به زنگ بودن، بلکه عبارت است از توانایی پیش‌بینی لحظه حساس۔ برای داشتن چنین آمادگی‌ای، عکاس بایستی دست کم اطلاعاتی در زمینه چگونگی تحولات و تغییرات سوژه و یا حادثه قریب‌الوقوع داشته باشد تا کمابیش بتواند روشی مناسب برای برخورد با آن پیش گیرد. سرعت عمل و انتقال از جمله ضروریات است. 

اما آمادگی تا آنجا که به وسایل و تجهیزات عکاسی مربوط می شود عبارت است از کوچکی دوربین، قابل استتار بودن و سریع العمل بودن آن.

 

این مطلب ادامه دارد…

تکنیک عکاسی
آندریاس فی‌نینگر
ترجمه نصرالله کسرائیان
نشر اسرار دانش

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای دریافت مهمترین اخبار فراخوان‌های هنری در دنیا
لطفا ایمیل خود را وارد نمایید

شما همچنین می توانید وارد کانال تلگرام ما شده و از آخرین فراخوان‌های خارجی مطلع شوید
@cheetart
اطلاعاتم را ثبت کن