Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

آموزش عکاسی

ادامه مطلب قبل

روش دیگر دسته بندی سوژه های عکاسی، تقسیم آنها به دو گروه است:
سوژه های قابل لمس
سوژه های غیر قابل‌لمس

هر چیزی که مادیت داشته و ملموس باشد، سوژه قابل لمس محسوب می شود. مفاهیم و احساسات و هیجانات سوژه‌های غیرقابل لمس هستند.
شاید چنین تصور شود که تنها از سوژه‌های قابل لمس می‌توان عکس گرفت، نه سوژه‌های غیرقابل لمس، ولی با این همه، عکس‌هایی که شادی یک کودک، شیرینی یک لبخند، خشم یا جاذبه جنسی یک زن را نشان می‌دهد، عکس‌هایی هستند که از سوژه‌های غیرقابل لمس گرفته شده‌اند. در واقع عکسی که حالتی از حالات بالا را نشان ندهد نمی‌تواند روی بیننده تأثیر گذاشته احساسی را در او برانگیزد. چنین عکسی صرفاً انعکاس میان‌تهی یک سوژه بوده فقط به درد کاتالوگ می‌خورد.
هرچند عکاسی از سوژه‌های قابل لمس یک آدم یا یک خانه منهای کیفیات غیر قابل لمس آنها کار ساده ای است، با وجود این نمی‌توان از سوژه‌های غیر قابل‌لمس (زیبایی، شادی، تنفر) از آنجا که قائم به ذات نیستند، به طور جداگانه عکس گرفت. نمونۀ بارز عکس‌هایی که فاقد کیفیات غیر قابل‌لمس هستند، عکس‌هایی است که معمولاً در کاتالوگ‌های نشریات صنعتی و غیره دیده می‌شود. و نمونه عکس‌هایی که واجد کیفیات غیر قابل‌لمس هستند، کلیه عکس‌هایی است که توسط عکاسان خلاق گرفته شده است.
گرچه در ابتدای امر ممکن است بحث از کیفیات غیر قابل‌لمس، بحثی نظری جلوه کند؛ با وجود این ارزش عملی آن زمانی روشن می‌شود که می‌بینیم هر عکس جالب توجهی از چنین کیفیتی برخوردار است. مثلا:

چرا بسیاری از کارت‌پستال‌ها گنگ و نامفهوم به نظر می‌رسند؟ زیرا فاقد کیفیات غیر قابل‌لمس و نیروی برانگیزندۀ احساس هستند.
چرا بعضی از عکس‌های لخت توی ذوق می زنند و بعضی دیگر جلب توجه می‌کنند؟ برای آنکه بعضی دارای کیفیت معروف به جاذبه جنسی و برخی دیگر فاقد آنند.
چرا بعضی عکس‌ها زیبا و بعضی دیگر زشت به نظر می‌آیند؟ برای آنکه عکس‌های دسته اول دارای کیفیت غیر قابل‌لمس زیبایی و دسته دوم فاقد آن هستند.

عکاسی
عکاسی

به خصوص عکاسانی که با کارهای تبلیغاتی سر و کار دارند، به اهمیت کیفیات غیر قابل‌لمس واقف هستند. در واقع حسن شهرت این عکاسان بستگی به این دارد که تا چه حد توانسته باشند این کیفیات را نشان دهند. اهمیت و لزوم نمایش کیفیات غیر قابل‌لمسی همچون زیبایی، قدرت، اعتماد، اطمینان، کارایی، سلامت در عکس‌های تبلیغاتی وقتی معلوم می‌شود که به هدف این عکس‌ها که عبارت از فروش کالا یا خدمت معینی است توجه داشته باشیم، آیا واقعا تا انگیزه‌ای حسی در میان نباشد، کسی به عکس یک قوطی سیگار، ماشین رخت‌شویی یا اتومبیل نگاه خواهد کرد؟ برای آنکه بیننده بپذیرد آنچه مورد عکس‌برداری قرار گرفته از محصولات مشابه برتر و زیباتر و کارآمدتر است بایستی چنین کیفیت غیر قابل‌لمسی را به کمک ارزش‌های گرافیکی نشان داد. این که یک عکس تا چه حد می تواند نشان‌دهنده این گونه کیفیات باشد، به میزان زیادی بستگی به این مسأله دارد که خود عکاس تا چه اندازه نسبت به کیفیات مزبور حساس بوده، مهارت و توانایی بیان آن را در عکس‌هایش داشته باشد.

سوژه‌های فرعی

شاید بتوان گفت گیرا نبودن بسیاری از عکس‌ها به این دلیل است که عکاس به سوژه‌های فرعی به اندازه کافی توجه نکرده است. این سوژه‌ها هرچند نسبت به سوژه اصلی دارای اهمیت کمتری هستند، با این همه در گیرایی عکس تأثیر به‌سزایی دارند. از میان سوژه‌های فرعی، سوژه‌های زیر در خور توجه بیشتری هستند:
زمینه پشت، زمینه جلو، آسمان، افق

زمینه پشت

از لحاظ تصویری بیشتر عکس‌ها آمیزه‌ای است از دو جزء یا عنصر اصلی: یکی اصل سوژه و دیگر محیط یا فضایی که آن را احاطه کرده است. مثلاً در پرتره‌ای که در هوای آزاد گرفته شده است، سر، اصل سوژه و دیگر چیزهایی که در عکس دیده می‌شود زمینه به‌شمار می‌رود. زمینه در عکس به اندازه سوژۀ اصلی در خور توجه است و این خود به سبب اهمیتی است که عدم اختلاط و آمیزش گرافیک سوژه و زمینه‌داراست.
نمونۀ کلاسیک این آمیختگی را در عکس مدلی که جلوی درخت ایستاده و چنین به نظر می‌رسد که درخت از فرق سر او بیرون آمده است، می‌توان مشاهده نمود. نمونه‌های دیگر آن زمینه‌هایی است که از حیث بافت و رنگ و طرح آن‌چنان با اصل سوژه شباهت دارند که مشکل بتوان حد و مرز میان سوژه‌های اصلی و زمینه را تشخیص داد، یا زمینه‌هایی که از حیث طرح و رنگ آن‌چنان گیرا هستند که سبب انحراف توجه بیننده از سوژه اصلی می‌شوند. در عمل جدایی میان سوژه و زمینه را می‌توان به کمک یکی از طرق و وسایل زیر عملی ساخت:

انتخاب زمینه مناسب

ساده ترین راه جدا ساختن سوژه از زمینه، تشخیص به موقع زمینه نامناسب، طرد آن و انتخاب زمینۀ مناسب است. برای انجام این کار عکاس باید بتواند سوژه را از دریچه چشم دوربین ببیند. چرا که دوربین و چشم، هریک، سوژه را به گونه‌ای می‌بینند و به همین سبب بسا آنچه که به چشم خوش می‌آید، در عکس ثبت نشود به خصوص که چشم اختلاف و جدایی سوژه و زمینه را در قالب رنگ می‌بیند و در عکاسی سیاه سفید، رنگ‌ها به درجاتی از خاکستری تبدیل شده جدایی میان سوژه و زمینه را به‌صورت مناطق سایه و روشن نشان می‌دهند. حتی اگر دو رنگ کاملا متضاد باشند (قرمز و سبز) باز هم در عکس سیاه سفید به درجاتی از رنگ خاکستری که تنها از نظر تن یکی نیستند، تبدیل خواهند شد. بدیهی است که در چنین حالتی، در یک عکس سیاه سفید از جدایی میان سوژه و زمینه با وجود آن همه تضاد رنگ اثری نخواهد بود.
نتیجتا چنان‌چه رنگ سوژه اصلی و زمینه به‌صورتی باشد که در عکس سیاه و سفید به درجات مشابهی از رنگ خاکستری تبدیل شود می‌توان این رنگ ها را با استفاده از فیلتر به درجات تیره و یا روشن خاکستری تبدیل نموده آنها را از حیث گرافیکی از یکدیگر متمایز ساخت.

 

تنظیم نور

شیئی که نور بیشتری دیده از شیئی که نور کم‌تری دیده یا در سایه قرار گرفته، روشن‌تر به نظر می‌رسد. در نتیجه می‌توان از نور برای روشن‌تر نشان دادن سوژۀ اصلی یا زمینه استفاده نمود و بدین‌گونه آنها را از لحاظ گرافیکی از یکدیگر جدا ساخت. در عکاسی در هوای آزاد چه بسا باید منتظر ماند تا سایه پاره‌ ابری زمینه را تاریک نموده جدایی لازم را ایجاد کند.
انتخاب عمق میدان. یکی از شیوه های مؤثر جدا ساختن سوژه اصلی از زمینه، استفاده از تضاد بین واضح و ناواضح است. این طریقه که بعد نیز راجع به آن صحبت خواهد شد به انتخاب عمق میدان (فوکوس انتخابی معروف است. در این طریقه علاوه بر جدایی گرافیک سوژه عکاسی اصلی و زمینه بر عمق عکس نیز افزوده می شود.

پانینگ (حرکت افقی دوربین)

روش دیگر متمایز ساختن سوژه اصلی و زمینه، تار نمودن زمینه و واضح نشان دادن سوژه اصلی است. این روش که به پانینگ معروف است و تنها زمانی به کار بسته می‌شود که سوژه دارای حرکت سریع و نسبت یکنواخت باشد. در این‌باره بعد نیز صحبت خواهد شد.

این مطلب ادامه دارد…

تکنیک عکاسی
آندریاس فی‌نینگر
ترجمه نصرالله کسرائیان
نشر اسرار دانش

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای دریافت مهمترین اخبار فراخوان‌های هنری در دنیا
لطفا ایمیل خود را وارد نمایید

شما همچنین می توانید وارد کانال تلگرام ما شده و از آخرین فراخوان‌های خارجی مطلع شوید
@cheetart
اطلاعاتم را ثبت کن