Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

نقاشی دیواری یا دیوارنگاری

بخش قبلی مقاله

 

کار روی داربست

نقاشی دیواری
نقاشی دیواری

تصور ایستادن روی داربست های باریک و بلند به‌ویژه برای کسانی که از ارتفاع ترسی دارند خود، به تنهایی مانعی برای روی آوردن به نقاشی دیواری است. اصولاً هر چه ارتفاع داربست بلندتر باشد. کار مشکل‌تر است، نگرانی از افتادن وسایل و ظروف رنگی، حتی برای اشخاص باتجربه نیز، نگران‌کننده است. انداختن وسایل روی داربست نه فقط احتمال کثیف کردن قسمت‌های زیرین دیوار را پدید می آورد، بلکه ممکن است به افرادی که در پایین هستند، آسیب برساند. در بسیاری از موارد عرض داربست فقط کمی بیشتر از نیم متر است. این امر از یک سو قدرت جابه‌جایی نقاش را به‌شدت پایین می‌آورد و از سوی دیگر به‌معنی نزدیک بودن بیش از حد به سطح کار است. اصولاً، داربست نگرانی مضاعفی هنگام برچیدن ایجاد می‌کند؟ چرا که لوله‌های چند متری متصل شده به یکدیگر پس از جدا شدن از هم به‌راحتی می‌تواند سطح نقاشی را لمس کند و آن را دچار صدمه نماید. به‌خصوص اگر به جایی صدمه بزند که در ارتفاع و دور از دسترس باشد که حتی مرمت آن را نیز مشکل می‌نماید.

به هر حال کار روی یک سطح لرزان باعث می‌شود که هنرمند قدرت تشخیص را از دست بدهد و حتی در مسائل بدیهی نیز شک کند اصولاً نزدیک بودن بیش از حد به سطح که به واسطه ثابت بودن داربست اجتناب‌ناپذیر است، قدرت تمیز خطوط شاخص یعنی، عمود و افقی را کاهش می‌دهد. در چنین مواردی فقط به ابزار مکانیکی مانند تراز آبی جهت تعیین خط‌های افقی و شاقول برای ترسیم عمودی می‌توان اتکا نمود. البته تقسیم طرح به اندازه‌های کوچک و مهارشدنی، راهی است برای خلاصی از مشکلات انتقال طرح‌های بزرگ لیکن حفظ تراز طرح یعنی کناره‌های عمودی و افقی آن با راهنمایی‌های یک دستیار از پایین میسر نیست و قطعاً در انتها باعث لغزش و جابه‌جایی و در نتیجه اضافه یا کم آوردن طرح می‌شود. ضمن اینکه اصولاً تشخیص فردی که در پایین ایستاده نیز ممکن است اشتباه باشد؛ چراکه داربست چسبیده به دیوار جلوی دید او را نیز می‌گیرد. لذا باید دقت کرد که تمامی طرح، دارای شاخص‌های دقیق عمودی و افقی باشد و روی دیوار نیز پیش از هر کار این دو نوع خط به وسواس ترسیم شود.

تخته‌هایی که اغلب روی داربست‌ها قرار می‌گیرد بعضی وقت‌ها کاملاً ثابت نیست و به این دلیل که اصراری در تراز بودن آنها نیست، عامل دیگری بر بروز خطای تشخیص عمود و افق می‌شود. البته به جای داربست از نردبان نیز، استفاده می‌شود، ولی محدودیت ارتفاع و ضرورت جابه‌جایی سریع که بالا و پایین رفتن مکرر را می‌طلبد از مشکلات استفاده از نردبان است. با این اوصاف بهتر است برای کارهای مقدماتی همچون آسترکاری و زمینه زدن از نردبان بهره گرفت. نباید فراموش کرد که حتی نردبان دو طرفه نیز چندان استوار نیست و به کسی نیاز دارد که آن را نگه دارد. همه اینها باعث می‌شود که داربست، بهترین گزینه باشد. از میان داربست‌های مختلف، آنهایی که حالت متحرک و امکان جابه‌جایی و در عین حال استواری لازم را دارد، شرایط کاری مناسب‌تری فراهم می‌آورد.

پهن بودن عرض این داربست به هنرمند امکان می‌دهد که وسایل فراوانش را در محل نسبتاً مناسبی قرار دهد. البته توصیه می‌شود رنگ‌ها درون یک سینی لبه‌دار گذاشته شود تا در صورت ریختن، کمتر باعث لکه گردد. اگر این سینی بر پایه‌ای قرار گیرد که خم شدن مکرر نقاشی را باعث نشود، مسلماً بهتر است و رنگ‌های او در دسترس قرار می‌گیرد. همچنین محکم بودن محل این سینی را با بستن آن به یکی از میله‌های داربست می‌توان تأمین کرد. در هر حال هنرمند باید از محل استقرار خویش مطمئن باشد تا بتواند کار را پیش ببرد. در صورتی‌که چند نفر به طور هم‌زمان روی یک داربست کار کنند، طبیعتاً تکان‌های ناخواسته بیشتر شده، تمرکز هنرمند را برهم می‌زند.

این نکته یعنی برهم خوردن آرامش نقاش به دلایل دیگری نیز ممکن است برخورد با افراد مختلف در محل کار از کارگر و بنا که غالباً در اجرای تقاضاهای هنرمند چندان انعطافی نشان نمی‌دهند گرفته، تا عابری که با صحبت‌های غیر فنی و بعض اخلال‌آمیز خود، هنرمند را با بی‌حوصلگی فرین می‌سازند، گوشه‌ای از محیط خاص این نوع نقاشی را بیان می‌کند. همه این موارد با قرار داشتن بر سطحی تا پایدار و شرایط جوی، (در صورتی‌که کار روی دیواری بیرونی و در فضای باز باشد) تفاوت نور و سایه، وزش باد، ریزش باران، و غیره بر ویژگی‌های نقاشی دیواری به شکلی مضاعف تأکید دارد. شاید توصیه چندان خوشایندی به نظر برسد ولی بهتر است مسائل ایمنی با بیمه حوادث و تا حد امکان پیش‌بینی شده در قرارداد همراه گردد.
برای درک بهتر مسائلی که یک هنرمند در ارتباط با داربست با آنها مواجه است، به مثالی تاریخی که از بسیاری جنبه‌ها، نمونه‌ای استثنایی است توجه می‌کنیم میکل آنژ نقاش و مجسمه‌ساز معروف رنسانس ایتالیاست که در قرن پانزدهم میلادی می‌زیست. او مهم‌ترین هنرمند فعال در زمینه نقاشی دیواری است. این شهر نه فقط به دلیل نقاشی‌های بزرگی که بر دیوار نمازخانه سیستین در واتیکان، انجام داد بلکه به دلیل طراحی اجرای کار، آن هم مبتنی بر شرایط ساختمان و درخواست‌های سفارش‌دهنده نیز می‌باشد، پاپ جولیوس دوم زمانی که میکل‌آنژ حدود سی سالی بیشتر نداشت، وی را از فلورانس به رم فراخواند و از او خواست که سقف کلیسایش را تزیین کند. ضمناً به او دستور داد کارش را به گونه‌ای پیش ببرد که در فعالیت نمازخانه که محل عبادت مؤمنین است، اختلالی پدید نیاید. طاق این کلیسا که از ساخت آن مدتی می‌گذشت، دارای قوس‌هایی متعدد بود و از سطح زمین بیش از بیست متر ارتفاع داشت.

بر این اسامی بود که میکل‌آنژ مدتی به بررسی در مشاهده مکان مشغول شد. آن چنان که برامانته معمار مخصوص پاپ، که خود در ساخت مجموعه بناهای واتیکان نقش عمده‌ای ایفا کرده بود و شهرت فراوانی نیز داشت، از او دلیل تأخیرش را پرسید. هنگامی که علت را نحوۀ زدن داربست دانست به میکل‌آنژ پیشنهاد کرد که در سقف سوراخ‌هایی ایجاد کند و با آویختن طناب‌های ضخیم، داربستی معلق بسازد. او که از پیشنهاد ظاهراً هوشمندانه خود مشعوف شده بود، رفتار تشکرآمیز میکل‌آنژ را انتظار داشت. در این زمان هنرمند سری تکان داد و در حالی که به سقف نگاه می‌کرد از معمار کار کشته پرسید: «ممکن است بگویید پس از اتمام کار و برچیدن داربست چطور می‌توان به حفره‌های باقیمانده از محل آویختن طناب‌های داربست، دسترسی داشت و آن سوراخ‌ها را که به شکل زشتی خودنمایی خواهد کرد، محو نمود؟ برامانته که از راه حل ابلهانه خویش شرمنده شده بود از آن پس هرگز در حضور میکل‌آنژ به اظهار نظر پرداخت.
دربارۀ داربست طراحی شده به دست هنرمند نوشته‌اند که وسعتی حدود سیزده متر مربع داشت. او کار خود را به گونه‌ای سامان داده بود که با جابه‌جایی داربست می‌توانست به همه نقاط سطح نقاشی که در جمع حدود صدوهفتادوپنج متر مربع بود، دسترسی داشته باشد. از ابهام‌هایی که هنوز درباره این داربست وجود دارد، این است که اصولاً نور طبیعی کمی در نمازخانه وجود دارد و با زدن داربست در مقابل سقف، همان مقدار نور ناچیز هم از بین می‌رود. چگونه هنرمند می‌توانسته با امکانات نورپردازی آن زمان به کار بپردازد؟ البته حدس زده می‌شود که او برای حل این معضل، بخش‌هایی را از کف داربست برای تابیدن نور به محل نقاشی بر می‌داشته است، اما چنین راه حلی نیز نمی‌توانست، برای او نور کافی پدید آورد. او خود را در حالی که دست در کمر گرفته و با قلم‌مو در دست دیگر به کار روی سقف می‌پرداخت به طراحی کرده است. از یادداشت‌های وی چنین برمی‌آید که از سختی کار به شدت گلایه داشته است.

 

برگرفته از کتاب:

نقاشی دیواری از طرح تا مرمت

دکتر منصور حسامی

نشر هنر

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای دریافت مهمترین اخبار فراخوان‌های هنری در دنیا
لطفا ایمیل خود را وارد نمایید

شما همچنین می توانید وارد کانال تلگرام ما شده و از آخرین فراخوان‌های خارجی مطلع شوید
@cheetart
اطلاعاتم را ثبت کن